Mutfak evin en çok çalışan odası. Kıbrıs'ta bu odanın yükü daha da ağır: uzun yazlarda mutfak zaten sıcakken ocak ve fırın ısıyı artırır, kıyıya yakın evlerde nem de buna eklenir. Kapaklar şişer, tezgâh lekelenir, tavanda buhar izi kalır. İyi bir mutfak tadilatı bu yüzden renk ve modelden önce yerleşimle, havalandırmayla ve neme dayanıklı malzemeyle başlar.
Önce yerleşim: mutfakta nasıl çalışıyorsunuz?
Yeni bir mutfak planlarken ilk soru, mutfağı nasıl kullandığınız. Her gün yemek yapan kalabalık bir aileyle haftada birkaç kez pişiren bir çiftin ihtiyacı aynı olmaz.
- Evye, ocak ve buzdolabı arasındaki yolun kısa ve engelsiz olması günlük işi kolaylaştırır. Bu üçü arasında rahat bir üçgen kurmak, mutfak planlamasında bilinen bir yöntem.
- Ocağın iki yanında ve evyenin yanında boş tezgâh bırakın. Hazırlık için yer kalmayan mutfak, ne kadar şık olursa olsun yorar.
- Tek duvar, L, U ya da ada düzeni arasındaki seçim, odanın ölçüsüne ve kapı ile pencerelerin yerine bağlı. Ada için etrafında rahat dolaşacak kadar boşluk gerekir.
- Doğal ışık önemli ama Kıbrıs'ta batıya bakan büyük bir pencere, yaz öğleden sonralarında mutfağı ısıtabilir. Gölgeleme ya da uygun perde baştan düşünülmeli.
- Bulaşık makinesinin evyeye, çöp dolabının hazırlık alanına yakın olması küçük ama her gün hissedilen bir rahatlık.
Dolaplar: sıcağa ve neme karşı
Mutfak dolabının ömrünü kapak modelinden çok gövde malzemesi, kenar bantları ve donanım belirler.
- Evye altı ve bulaşık makinesinin yanındaki dolaplar en çok suya maruz kalan yerler. Buralarda neme dayanıklı gövde malzemesi ve iyi kapatılmış kenar bantları şart.
- Menteşe ve ray kalitesi, dolabın yıllarca düzgün açılıp kapanmasını belirler. Ucuz donanım ilk yıllarda fark edilmez, sonra her gün hissedilir.
- Bazı kapak kaplamaları, doğrudan güneş alan yerde zamanla renk değiştirebilir. Pencere önündeki dolaplar için bunu üreticiye sorun.
- Fırın ve ocak çevresindeki dolaplarda ısıya dayanıklı malzeme ve cihaz üreticisinin istediği havalandırma boşlukları korunmalı.
- Tavana kadar uzanan üst dolaplar toz biriken boşluğu kapatır ve depolama alanını artırır.
Depolama: kapaktan çok çekmece
Alt dolaplarda kapaklı raf yerine çekmece kullanmak, arkada kalan tencereye ulaşmak için eğilip uzanmayı ortadan kaldırır. Çekmecede her şey tek bakışta görünür. Köşe dolaplarda döner ya da çekilebilir mekanizmalar ölü alanı kullanılır hâle getirir. Kiler dolabını mümkünse güneş almayan bir duvara yerleştirin. Kıbrıs yazında serin kalan bir dolap, kuru gıdaları ve konserveleri daha iyi korur. Çöp ve geri dönüşüm için evyeye yakın, çekmeceli bir bölüm ayırmak da günlük düzeni rahatlatır.
Tezgâh seçimi
Tezgâh mutfağın en çok yıpranan yüzeyi. Sıcak tencereye, bıçağa, limon ve sirke gibi asitli yiyeceklere ve suya her gün maruz kalır, bu yüzden malzemeyi seçerken görünüş kadar bu yükleri de düşünmek gerekir.
Doğal taş
Mermer ve granit gibi doğal taşlar şık ve dayanıklı görünür. Ancak mermer gibi bazı taşlar asitli yiyeceklerle lekelenebilir ve düzenli koruyucu uygulaması ister.
Kuvars ve kompozit yüzeyler
Leke tutmaya karşı dirençli ve bakımı kolay yüzeylerdir. Çok sıcak tencereyi doğrudan koymak bazı ürünlere zarar verebilir. Nihale kullanmak en güvenlisi.
Laminat ve ahşap
Laminat ekonomik bir seçenek ama ek yerleri ve kenarları suya karşı korunmalı. Ahşap sıcak bir görünüm verir, düzenli yağlama ve bakım ister.
Seçim ne olursa olsun tezgâhın ölçüsü, alt dolaplar monte edildikten sonra yerinde alınır. Evye ve ocak boşlukları da bu ölçüye göre kesilir.
Havalandırma ve davlumbaz
Ocak mutfaktaki en büyük buhar kaynağı. Davlumbaz seçerken iki tür arasındaki farkı bilmek gerekir.
- Dışarıya tahliyeli davlumbaz buharı, kokuyu ve yağ buharını bir kanalla dışarı atar. Nemi mutfaktan gerçekten uzaklaştıran tür bu.
- Filtreli, yani iç sirkülasyonlu davlumbaz yağı ve kokuyu filtreler ama havayı mutfağa geri verir. Nemi dışarı atmaz.
Davlumbaz ocaktan dar olmamalı ve üreticinin önerdiği yüksekliğe takılmalı. Kısa ve az dirsekli bir kanal da çekişi iyileştirir. Kanalın nereden dışarı çıkacağını ise en başta konuşun, çünkü dolaplar takıldıktan sonra bu kararı değiştirmek hem zor hem masraflı olur.
Tesisat ve elektrik
Mutfak tadilatı, duvarın içindeki tesisatı yenilemek için iyi bir fırsat.
- Evye ve bulaşık makinesinin su ve gider bağlantıları yenilenir, her cihaz için ayrı ve ulaşılabilir bir vana bırakılır.
- Evye altına sızıntıyı erken fark ettiren basit önlemler düşünülebilir. Dolap tabanının suya dayanıklı olması da bir kaçakta işinizi kurtarır.
- Ankastre fırın ve ocak gibi yüksek güçlü cihazlar çoğu zaman ayrı bir hat ister. Cihazların teknik bilgisine göre elektrik projesi baştan planlanır.
- Tezgâh üstünde küçük ev aletleri için yeterli sayıda priz olsun. Uzatma kablosuyla yaşanan mutfak hem dağınık hem güvensiz.
- Genel aydınlatmanın yanında tezgâh üstüne gelen dolap altı aydınlatma, çalışma alanını gölgesiz bırakır.
Elektrik işleri yetkili bir elektrikçinin işi. Su ile elektriğin yan yana olduğu bir odada bu konuda ödün verilmez.
Zemin ve duvar kaplaması
Mutfak zemininde suya, lekeye ve çizilmeye dayanıklı, ıslakken kaymayan bir kaplama seçin. Seramik ve porselen bu yüzden mutfakta yaygın. Ahşap görünümlü bir zemin istiyorsanız suya dayanıklı ürünleri tercih edin ve evye ile bulaşık makinesinin önünü ayrıca düşünün. Tezgâh arası kaplamada temizlenmesi kolay, derzi az yüzeyler işinizi kolaylaştırır. Ocak arkasında yağ sıçramasını kolayca silebileceğiniz bir malzeme kullanın.
Planlama ve iş sırası
Mutfak tadilatında iş sırası genellikle şöyle ilerler: söküm, tesisat ve elektrik, duvar ve tavan işleri, zemin, dolap montajı, tezgâh ölçüsü ve montajı, en son cihazlar ve aydınlatma. Bu sırayı bozmak, yapılmış bir işi yeniden açmak demek.
- Cihazları dolaplardan önce seçin. Fırının, buzdolabının ve bulaşık makinesinin ölçüleri dolap planını belirler.
- Duvar seramiği ya da tezgâh arası kaplama için malzemeyi erken seçin. Tedarik süresi takvimi etkiler.
- Tavanda asma tavan ya da gömme aydınlatma düşünüyorsanız bu karar elektrik tesisatından önce verilmeli.
- Duvarlar ve tavan için silinebilir, neme dayanıklı bir boya seçin.
- Mutfaksız geçecek günler için geçici bir düzen kurun. Küçük bir ocak, bir buzdolabı ve bulaşık için bir yer çok iş görür.
Sık yapılan hatalar
- Davlumbaz kanalını sonradan düşünüp dolap düzenine sığdıramamak.
- Cihazları dolaplar yapıldıktan sonra seçip ölçü uyuşmazlığı yaşamak.
- Evye altında sıradan, neme dayanıksız malzeme kullanmak.
- Tezgâh üstünde yeterli priz bırakmamak.
- Eski tesisatı yeni dolapların arkasında bırakmak.
- Hazırlık alanını şık bir ada uğruna küçültmek.
- Buzdolabını fırının hemen yanına ya da gün boyu güneş alan bir köşeye koymak.
Mutfağınızı birlikte planlayalım
İyi planlanmış bir mutfakta her şey elinizin altında olur, buhar ve nem dışarı atılır, dolaplar yıllarca düzgün çalışır. Oruç Concept olarak mutfak tadilatı işine yerinde ölçü ve incelemeyle başlıyor, söküm, tesisat, duvar ve tavan, montaj ve iç cephe boya işlerini aynı ekiple yürütüyoruz. Mutfağınızı nasıl kullandığınızı dinlemek ve mevcut durumuna birlikte bakmak için ücretsiz keşif talep edebilirsiniz.
Fotoğraflar: GoodLifeConstruction, Clayton Chase, immo RENOVATION, Unsplash
